Araştırmalara göre inceleme
Yemekten sonra karın şişkinliği fazla gaz olmadan da olabilir. Karın neden şişer ve probiyotikler şişkinliğe iyi gelir mi, birlikte bakalım
Sonbaharda yemekler ağırlaşır, kalabalık sofralar yaklaşır ve yemekten sonra şişkinlik birçok kişiyi rahatsız eder. İspanyol doktorlar, salata yedikten sonra karnı şişen kişilere bilgisayarlı tomografi çekti. Şişkinlik sırasında karın ortalama 35 milimetre büyüdü, bağırsaktaki gaz ise o kadar az arttı ki fark anlamlı çıkmadı. Aşağıda ne kadar gazın normal sayıldığını, karnın fazla gaz olmadan neden büyüdüğünü, hangi besinlerin şişkinlik yaptığını ve probiyotiklerin şişkinliğe iyi gelip gelmediğini ele alıyoruz.

01Endişe
Salatadan sonra karın 35 milimetre büyüdü, gaz ise neredeyse artmadı
Şişkinliği çok kişi tanır. Rome Foundation araştırmacılarının yaptığı uluslararası ankete 26 ülkeden 51.425 kişinin yanıtı girdi ve bunların yaklaşık %18'i son üç ay boyunca en az haftada bir kez şişkinlik hissetmişti. Kadınlarda şişkinlik erkeklere göre yaklaşık iki kat daha sık görüldü.
Genelde karın şiştiyse içeride çok gaz var gibi gelir. Barselona'daki Vall d’Hebron Hastanesi'nin doktorları bunu kontrol etmeye karar verdi. Salatadan sonra karnı şişen on iki hastaya biri sıradan bir günde, biri şişkinlik sırasında olmak üzere iki kez bilgisayarlı tomografi çektiler.
Atak sırasında bel çevresi ortalama 35 milimetre arttı. Kalın bağırsaktaki gaz yalnızca 39 mililitre arttı ve bu fark anlamlı çıkmadı. Buna karşılık göğüs ile karın arasındaki kas olan diyafram yaklaşık 7 milimetre aşağı indi ve karnın olağan içeriği yer değiştirdi.
Araştırmacılar bu tür şişkinliği gazla değil, karın duvarlarının uyumsuz çalışmasıyla açıklıyor. Bunun ne anlama geldiğini ve ne yapılabileceğini anlamak için önce karında ne kadar gazın normal olduğuna bakalım.
Açık tartışmalardan sözler
- “Ne yesem gaz yapıyor. Karnım hep büyük ve şiş”
- “Ultrasonda şişkinlik yüzünden sık sık azar işittim, bazen gaz yapan bir şey yemesem de oluyor”
- “Apandisit sandım, meğer gazmış”
- “Birine iyi geliyor, ötekine gelmiyor. Rus ruleti gibi”
02Normal
Yemekten sonra gaz normal mi? Sağlıklı insanlarda günde kaç kez olur
İnsanlarda günde kaç kez gaz çıktığını 1996 yılında ABD'de yapılan bir araştırma saydı. 25 sağlıklı kişi bir hafta boyunca her zamanki gibi beslendi ve ortalama günde 10 kez gaz çıkardı. Araştırmacılar normalin üst sınırını günde 20 kez olarak belirledi, cinsiyet ve yaş bu sayıyı etkilemedi.
Gaz miktarı İngiltere'de ölçüldü. 1991 yılındaki küçük bir deneyde 10 sağlıklı gönüllüden bir günde 476 ile 1491 mililitre arasında, çoğunlukla yaklaşık 705 mililitre gaz çıktı. Yemekten sonra diğer zamanlara göre daha fazla gaz çıktı, uykuda ise gaz gündüze göre daha yavaş çıktı.
Deney küçük ve bulduğu sayı herkes için norm değil. Ama asıl şeyi gösteriyor. Sağlıklı insanlarda da yemekten sonra gaz olur ve bu sindirimin olağan bir parçasıdır.
Bağırsağın kendisinde ise gaz az. 37 sağlıklı kişinin bilgisayarlı tomografi görüntülerinde bağırsakta genellikle yaklaşık 95 mililitre gaz vardı, bu sıradan bir su bardağının yarısından az.
Yani yemekten sonra gaz tek başına endişe sebebi değildir. Gerçekten doktora gitmeyi gerektiren işaretleri yazının sonunda anlatacağız.
03Yanlış bilinenler
Şişkinlik ve gaz hakkında ne söyleniyor ve gerçekte ne biliniyor
- Yanlış bilinen
Karın şiştiyse içinde çok gaz vardır
BilgiŞişkinlikte karın gerçekten büyür, bu bir hayal değil. Ama Barselona hastanesindeki hastaların çoğunda karnın büyümesi fazla gazla açıklanamadı. Bunun nedenine aşağıda bakacağız.
Kaynak 06 - Yanlış bilinen
Yemekten sonra gaz çıkıyorsa bağırsakta bir sorun vardır
BilgiYemekten sonra gaz sağlıklı insanlarda da olur. Yukarıda yazdığımız gibi ortalama günde 10 kez çıkar, araştırmacılar normalin üst sınırını 20 olarak belirledi.
Kaynak 03
Probiyotiğe göz atın- Yanlış bilinen
Probiyotik herkesin şişkinliğini giderir
BilgiABD'deki bir denemeye haftada en az iki kez şişkinlik yaşayan ama doktora gitmemiş 302 kişi katıldı. 4 hafta içinde şişkinlik hem belirli bir probiyotiği (B. infantis 35624 suşu) içenlerde hem de plasebo alanlarda azaldı, sonunda belirtilerin şiddeti farklı değildi. Probiyotik içenlerde şişkinliksiz gün sayısı daha fazlaydı.
Kaynak 11 - Yanlış bilinen
Probiyotikten gaz olması arınma olduğunu gösterir
Bilgiİncelediğimiz kaynaklarda arınma hakkında hiçbir şey yok. ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi (NCCIH) gazdan söz ederken bakterilerin kendisinden değil, prebiyotiklerden, yani yararlı bakterilerin besininden bahsediyor. Yüksek dozda, günde 20 gramdan fazla alındığında bunlar gaz ve şişkinlik yapabilir. İnülin tipi prebiyotikler ise irritabl bağırsak sendromu (İBS) olan kişilerde gazı artırdı. İBS fonksiyonel bağırsak bozuklukları arasında sayılır, tanısını doktor koyar.
Kaynak 12

Probiyotiklere ilgi duyuyorsanız katalogdaki probiyotiğin sayfasına göz atın, içeriği ve açıklaması orada.
Probiyotiğe göz atın04Diyafram
Gaz az olsa bile yemekten sonra karın neden şişer
Bu sorunun yanıtını, yazıya deneyleriyle başladığımız Barselona'daki Vall d’Hebron Hastanesi doktorları buldu. Karnın gözle görülür biçimde büyüdüğü şişkinlik atakları yaşayan 139 hastanın verilerini bir araya getirdiler. Her hasta biri olağan durumda, biri atak sırasında olmak üzere iki kez muayene edildi ve mezura 138 hastada karnın büyüdüğünü doğruladı.
Doktorlar önce gaza baktı. 104 hastaya bilgisayarlı tomografi çekildi ve 99'unda bağırsaktaki gaz miktarı olağan düzeyden en fazla 300 mililitre farklıydı. Yalnızca beş hastada daha fazla gaz vardı, ama onlarda da diyafram aşağı iniyordu.
Buna karşılık hastaların çoğunda diyaframın çalışması değişiyordu. Tomografiye göre 103 hastanın 82'sinde diyafram aşağı indi, kas aktivitesi kaydında ise 35 hastanın 34'ünde kasılması saptandı. Diyafram aşağı indiğinde karnın olağan içeriği yeniden dağılır ve karın duvarı öne doğru çıkar.
Araştırmacıların vardığı sonuç basit. Bu hastalarda karın gerçekten büyüyor, ama çoğunda bunu fazla gaz açıklamıyor.
Yine de fazla gaz olabiliyor. Aynı doktorların başka bir çalışmasında hastaların yaklaşık dörtte birinde şişkinlik sırasında ya da gaz yapan yiyeceklerden sonra gaz her zamankinden fazlaydı ya da alışılmadık yerdeydi. Yani gazı tamamen göz ardı etmek olmaz. İngiltere'nin sağlık hizmeti NHS, genel olarak şişkinliğin en sık nedeni olarak bağırsakta çok gaz olmasını gösteriyor. Barselonalı doktorlar ise karnın belirgin şekilde büyüdüğü atak yaşayan kişilere tomografi çekmişti.
Amerikan Gastroenteroloji Derneği (AGA), şişkinlik üzerine derlemesinde karın kasları ile diyaframın çalışmasındaki bu tür bir aksaklıkta diyafram nefesi, yani özel nefes egzersizlerinin de kullanıldığını yazıyor. Neyin uygun olduğuna doktor karar verir.
05Fermantasyon
Hangi yiyecekler gaz yapar ve bağırsakta gaz nereden gelir
Yine de oluşan gazı çoğunlukla bağırsak bakterileri üretir. Aynı 1991 İngiliz deneyinde araştırmacılar, gazın büyük kısmını besin artıklarını fermente eden bakterilerin ürettiği sonucuna vardı. Gönüllüler iki gün boyunca lifsiz yiyecekler yediğinde günde genellikle önceki 705 yerine yaklaşık 214 mililitre gaz çıktı.
Ne kadar gaz oluşacağı bakterilerin kendisine de bağlıdır. 1996 ABD araştırmasının yazarları insanlar arasındaki farkı, farklı kişilerin bakterilerinin aynı fermente olan besinden farklı miktarda gaz üretmesiyle açıklıyor. Laktüloz, bağırsağın emmediği bir şekerdir. Katılımcılar günde 10 gram laktüloz aldığında gaz ortalama günde 10 yerine 19 kez çıkmaya başladı.
Doktorlar fermente olan bu şekerlere tek bir ortak ad verir, FODMAP. Bu İngilizce kısaltma fermente olabilen oligosakkaritleri, disakkaritleri, monosakkaritleri ve poliolleri, yani farklı şeker türlerini kapsar.
Yazının başındaki İspanyol doktorlar yiyeceklerin kendisini de test etti. Tüpte insan bağırsak bakterilerine salata, fasulye ve et verdiler. Bakteriler salatadan etten olduğu kadar gaz üretti, bu da fasulyeden çıkan gazdan %78 daha azdı. Bu bir tüp deneyi ve sonucunu doğrudan insanlara uyarlamıyoruz.
İngiltere'nin sağlık hizmeti NHS gaz nedenleri olarak bazı sebzeleri, gazlı içecekleri ve yemek sırasında yutulan havayı sayıyor. Hollanda'da 20 sağlıklı gönüllüde yapılan ölçümlerde her yutkunmada mideye hava giriyordu ve bu yutkunmalar ne kadar sıksa yemekten sonra midedeki hava kabarcığı o kadar büyüyordu.
Japonya'daki bir deneyde 19 sağlıklı genç kadın 250 mililitre sade ya da gazlı su içti ve gazlı sudan sonra tokluk hissi sade sudan sonrakinden daha güçlüydü.

Bağırsak bakterileri ve probiyotiklerden aşağıda söz edeceğiz. Katalogdaki probiyotiğin tüm içeriği, laktobasil ve prebiyotiklerden zencefil ve meyan köküne kadar, kendi sayfasında.
Probiyotiğe göz atın06Tartışma
Probiyotikler karın şişkinliğine iyi gelir mi ve doktorlar neden tartışıyor
Uluslararası bilimsel dernek ISAPP'nin tanımına göre probiyotikler, yeterli miktarda alındığında sağlığa yarar sağlayan canlı mikroorganizmalardır. Ama özellikle şişkinliğe iyi gelip gelmedikleri sorusuna tıp dernekleri bugün farklı yanıtlar veriyor.
Dünya Gastroenteroloji Örgütü (WGO) 2023 yönergesinde, probiyotik kullanımında şişkinlik ve gazın azalmasının yayımlanmış araştırmalarda sürekli görülen bir bulgu olduğunu yazıyor.
Amerikan Gastroenteroloji Derneği (AGA) 2023 tarihli derlemesinde şişkinlik ve karında gerginlik için probiyotik kullanılmamasını öneriyor. Bu, deneme derlemelerinden çıkan bir sonuç değil, uzman görüşü. Amerikan Gastroenteroloji Koleji (ACG) de irritabl bağırsak sendromunun (İBS) genel belirtilerinde probiyotik kullanılmamasını öneriyor.
Uzmanların neden ayrıştığı AGA'nın 2020 tarihli teknik derlemesinde açıkça görülüyor. İBS üzerine 55 denemeye 5301 hasta katıldı ve bunlarda 44 farklı probiyotik ya da kombinasyon denendi. Probiyotiklerin çoğu için tüm kanıt tek bir denemeden ibaret. Yazarlar hiçbir suşun yeterince sıkı incelenmediğini, ama olası bir yararın da dışlanamayacağını yazıyor.
Büyük deneme derlemeleri de aynı şeyi söylüyor. İBS olan 10.332 hastayı kapsayan 82 denemenin derlemesinde, probiyotik kombinasyonları ve Bacillus suşlarının şişkinliğe yararına duyulan güven çok düşük olarak değerlendirildi. İBS'de bu tür 27 derlemeyi inceleyen bir çalışma şişkinlik üzerinde küçük ya da tutarsız bir etki buldu, istenmeyen etkiler ise plaseboyla aynı sıklıktaydı.
Tartışmanın bir nedeni daha var. AGA yönergelerinde aynı tür içinde bile farklı suşların tamamen farklı etki gösterebileceği yazıyor, WGO da farklı suşların verilerinin gerekçesiz birleştirilmemesini istiyor. Bir probiyotiğin sonucu başka birine aktarılmaz.
İngiltere'deki NICE enstitüsü İBS yönergesinde probiyotik denemeye karar verenlere en az 4 hafta kullanmalarını, etkisini izlemelerini ve üreticinin önerdiği doza uymalarını öneriyor.
07Ne yapmalı
Yemekten sonra karın şişiyorsa ne yapmalı
Düzenli ve acele etmeden yiyin
İngiltere'deki NICE, İBS olan kişilere düzenli yemelerini, acele etmemelerini, öğün atlamamalarını ve öğünler arasında uzun ara vermemelerini öneriyor.
Ağzınız kapalı çiğneyin
İngiltere'nin sağlık hizmeti NHS bunu hava yutmamak için öneriyor.
Az az ve sık yiyin
NHS büyük porsiyonlar yerine daha sık ve küçük porsiyonlar yemeyi öneriyor. Kalabalık sofralarda bunu unutmak özellikle kolay.
Gazlı içecekleri azaltın
NHS gazlı içecekleri gaz nedenleri arasında sayıyor, NICE de gazlı içecek ve alkolü azaltmayı öneriyor.
Yulaf ekleyin
NICE'a göre gaz ve şişkinliği olan kişilere yulaf, örneğin yulaf lapası ya da yulaf gevreği, ve keten tohumu uygun olabilir.
Düşük FODMAP diyetini diyetisyenle uygulayın
Birden fazla denemede test edilen diyetler arasında İBS'deki şişkinliğe karşı normal beslenmeden daha iyi sonuç veren tek diyet düşük FODMAP diyetiydi. AGA bu diyetin bir diyetisyenle uygulanmasını daha doğru buluyor.
Doktorlar probiyotikler hakkında ne diyor
Doktorlar probiyotikleri tartışıyor ve suşlar farklı etki gösteriyor. NICE, denemeye karar veren İBS'li kişilere probiyotiği en az 4 hafta kullanmalarını ve etkisi olup olmadığını izlemelerini öneriyor.

Katalogdaki probiyotiğin sayfasında içeriği ve açıklaması var, stiklerde 12 tür laktobasil ve prebiyotik bulunuyor.
Probiyotiğe göz atın08Kaynaklar
Kaynaklarda tam olarak ne yazıyor
Katılımcıların yaklaşık %18'i şişkinlik bildirdi, yani son 3 ayda en az haftada bir kez şişkinlik hissetti; kadınlar şişkinliği erkeklerden yaklaşık iki kat daha sık bildirdi. Analize 26 ülkeden 51.425 kişi dahil edildi.
Klinik bölüm, salatadan sonra karnının şiştiğinden yakınan 12 hastayı kapsıyor. Bel çevresi kalın bağırsakta anlamlı gaz artışı olmadan 35 ± 3 mm arttı (artış 39 ± 4 ml); karnın büyümesi diyaframın 7 ± 3 mm aşağı inmesi ve karnın olağan içeriğinin yeniden dağılmasıyla ilişkili ve karın duvarlarının uyumsuz çalışmasından kaynaklanıyor. Tüpte bakteriler salatadan etten olduğu kadar gaz üretti, bu fasulyeye göre %78 ± 15 daha azdı.
Her zamanki gibi beslenen 25 sağlıklı kişi bir hafta boyunca günde 10 ± 1 kez gaz çıkardı, normalin üst sınırı günde 20 kez. Günde 10 g laktülozla sıklık 19 ± 2,4 kata çıktı. Cinsiyet ve yaş etkilemedi; farklı kişilerin bakterileri aynı miktardaki fermente olan besinden farklı miktarda gaz üretir.
10 sağlıklı gönüllüde günlük gaz hacmi 476 ile 1491 ml arasındaydı (medyan 705 ml); yemekten sonra daha fazla, uykuda gündüze göre daha yavaş gaz çıktı. Normal hacmin büyük kısmını fermantasyon gazları oluşturur; 48 saat lifsiz beslenme günlük hacmi 214 ml'ye düşürdü.
Probiyotiğe göz atın37 sağlıklı kişide BT'de bağırsakta 95 ml gaz vardı (71 ile 141 ml arası). Şişkinlik atağı sırasında ya da gaz yapan yiyeceklerden sonra hastaların yaklaşık dörtte birinde gaz daha fazlaydı ve/veya alışılmadık şekilde dağılmıştı.
Hastalar olağan durumda ve karnın gözle görülür biçimde büyüdüğü atak sırasında muayene edildi. Bel çevresi 139 hastanın 138'inde arttı; BT'de gaz 99 hastada olağan düzeyin ±300 ml sınırları içindeydi, 5 hastada daha yüksekti ve onlarda da diyafram aşağı iniyordu. Diyafram kasılması elektromiyografiyle 35 hastanın 34'ünde, BT ile 103 hastanın 82'sinde saptandı. Yakınma nesnel olarak doğrulanıyor, gaz artışı ise karnın gözle görülür büyümesini açıklamıyor.
Şişkinlik ve karında gerginlik için probiyotik kullanılmamalıdır. Beslenmenin değiştirilmesi gerekiyorsa, örneğin düşük FODMAP diyeti (fermente olabilen oligosakkaritler, disakkaritler, monosakkaritler ve polioller), bunu bir diyetisyenin yönetmesi daha iyidir. Abdominofrenik dissinerjide diyafram nefesi uygulanır. Sistematik derleme yapılmadı, önerilerin kanıt kalitesi resmî olarak derecelendirilmedi.
NHS'ye göre şişkinliğin en sık nedeni bağırsakta çok gaz olmasıdır; buna bazı sebzeler ve gazlı içecekler ya da yemek sırasında yutulan hava yol açabilir. Ağız kapalı çiğnemek, az az ve sık yemek. Şişkinlikle birlikte istemsiz kilo kaybı ya da dışkıda kan varsa doktora gidilmeli; geçmeyen şişkinlik bazen daha ciddi bir şeyin belirtisi olabilir.
Probiyotiğe göz atın20 sağlıklı gönüllüde her yutkunmada mideye bir miktar hava giriyordu; hava yutma sıklığı yemekten sonra midedeki hava kabarcığının büyüklüğüyle ilişkiliydi.
19 sağlıklı genç kadın 250 ml sade ya da gazlı su içti; gazlı sudan sonra tokluk puanları anlamlı olarak daha yüksekti.
Son 12 ayda doktora başvurmamış, haftada en az 2 kez rahatsızlık ve şişkinlik yaşayan 302 kişi. 4 hafta içinde rahatsızlık ve şişkinlik puanları iki grupta da anlamlı olarak iyileşti; sonunda şiddet B. infantis 35624 probiyotiği ile plasebo arasında farklı değildi; probiyotik grubunda şişkinliksiz gün sayısı daha fazlaydı.
Yüksek dozda prebiyotikler (bir yetişkin için günde 20 gramdan fazla) gaz, şişkinlik, karın ağrısı, kramp ve ishal yapabilir; inülin tipi prebiyotikler İBS olan kişilerde gazı artırdı. Amerikan Gastroenteroloji Koleji'nin klinik yönergeleri İBS'nin genel belirtileri için probiyotik kullanılmamasını öneriyor; yararı kesin olarak kanıtlanmadı ve tüm probiyotikler aynı şekilde etki etmez.
Probiyotiğe göz atınPrebiyotik, konakçı mikroorganizmalarının seçici olarak kullandığı ve sağlığa yarar sağlayan bir maddedir.
Probiyotikler, yeterli miktarda verildiğinde konakçının sağlığına yarar sağlayan canlı mikroorganizmalardır.
Probiyotik kullanımında karın şişkinliği ve gazın azalması, yayımlanmış araştırmaların sürekli bir bulgusu olarak anılıyor; belirli suşların İBS belirtileri üzerindeki etkisi tablolarda gösteriliyor; farklı suşların verileri ortak bir mekanizmaya dayanak olmadan birleştirilmemelidir.
İBS üzerine 55 denemeye 5301 hasta katıldı; 44 farklı probiyotik türü, suşu ya da kombinasyonu denendi, bu yüzden probiyotiklerin çoğu için tüm kanıt tek bir denemeden ibaret. Hiçbir suş ya da kombinasyon yeterince sıkı incelenmedi, ama olası yarar dışlanamaz.
Probiyotiğe göz atınAynı tür içinde farklı suşlar tamamen farklı etki gösterebilir.
82 deneme, 10.332 hasta. Şişkinlik ve karında gerginlik konusunda probiyotik kombinasyonları ve Bacillus suşlarının yararına duyulan güven çok düşük.
27 sistematik derleme. Probiyotikler şişkinlik üzerinde küçük ya da tutarsız bir etkiyle ilişkili; istenmeyen etkiler plaseboyla aynı sıklıkta.
Düzenli ve acele etmeden yiyin, öğün atlamayın ve uzun aralar vermeyin. Alkol ve gazlı içecekleri azaltın. Gaz ve şişkinliği olan kişilere yulaf ve keten tohumu yardımcı olabilir. Probiyotik denemeye karar veren İBS'li kişilere ürünü üreticinin önerdiği dozda, etkisini izleyerek en az 4 hafta kullanmaları öneriliyor.
Probiyotiğe göz atın28 deneme, İBS olan 2338 hasta, 11 diyet. Şişkinlik ve karnın büyümesinde, yalnızca birden fazla denemede incelenen diyetler alındığında, normal beslenmeden daha iyi olan tek diyet düşük FODMAP diyetiydi (23 deneme).
Bir kadın karnında sürekli ya da sık, özellikle ayda 12 kereden fazla büyüme (çoğu zaman şişkinlik olarak adlandırılır) bildiriyorsa, hele 50 yaşında veya daha büyükse muayene edilmeli.
09Ürünler
Katalogdaki probiyotik
R00164Atomy Probiotics 10+
Pratik stiklerde 12 tür laktobasil ve prebiyotik. İçeriği ambalajda görebilirsiniz.
Takviye edici gıda. İlaç değildir
Açıklama atomy.ru ürün sayfasından alınmıştır
Ayrıntılar
10Üye Ol
Satın almaya karar verirseniz yaşadığınız ülkeyi seçin
Üyelik ve satın alma Atomy sitesinde yapılır; biz ürün satmıyoruz, Yandex Metrica ise yalnızca onay verirseniz ziyaretleri sayar.